Reactie op een column in De Volkskrant. 

Geachte Volkskrant 
Donderdag 29 januari 2026 betoogde uw columnist Tommy Wieringa dat de NAVO-uitbreiding in Oost-Europa niet indruiste tegen gemaakte afspraken, want volgens hem bestaan zulke afspraken niet. Graag zeg ik iets daarover.

Tijdens corona besloot de hoofdredactie van De Volkskrant om niet te polemiseren maar de overheid te steunen in het bestrijden van de pandemie. Die houding lijkt ook te passen bij het thema Oekraïne: in plaats van agressieve taal liever zoeken naar overeenkomsten om tot vrede te komen. Daarom verwondert het dat u deze tekst van Tommy Wieringa plaatste.
   Wieringa’s eerste zin bevat meteen de drie conflict-zoekende termen “Russische desinformatie”, “giftige regen”, “fictie”. En verderop zegt hij: “De beste desinformatie bevat altijd een beetje waarheid. Daaromheen breng je een coating van leugens en misinformatie aan, die je net zolang polijst tot hij glanst als waarheid.” Dit verrassend nauwkeurige recept lijkt Wieringa’s eigen recept, zijn beroep is immers fictie-auteur.

Steunend op een boek van Amerikaans historica M.E. Sarotte zegt Wieringa dat de ‘not-one-inch’ afspraak (d.w.z. geen NAVO-uitbreiding naar het oosten) niet bestaat, het is volgens hem “een moedwillige falsificatie”. Graag wijs ik erop dat M.E. Sarotte werkt bij het Amerikaanse Henry A. Kissinger Center for Global Affairs. Deze Kissinger denktank levert een narratief op maat voor Amerikaans beleid. Aardig detail: het Wikipedia-artikel over M.E. Sarotte bevat ook een foto van haar. De foto is genomen terwijl ze een lezing geeft op het U.S. Naval War College. In die sfeer bevindt vredesduif Wieringa zich.

Hier zijn enkele boeken met een meer neutrale bespreking van de NAVO-uitbreiding:

— Prof. Stephen F. Cohen (Princeton en New York University): War with Russia?, 2018
— Prof. Glenn Diesen (Noorwegen): Russophobia, 2022
— Benjamin Abelow: How the West Brought War to Ukraine, 2022 (beknopte inleiding, leestijd ca. 30 minuten, ook te koop in Nederlandse vertaling)
— Günter Verheugen (Duits politicus, o.a. Euro-commissaris): Der Lange Weg zum Krieg: Russland, die Ukraine und der Westen – Eskalation statt Entspannung, 2024
— Marie-Thérèse ter Haar (directeur Rusland & Oost Europa Academie): interviews op YouTube. Bijvoorbeeld: google haar naam in combinatie met trefwoord Wintergasten.
— Ton Munnich (Nederlands historicus): The Anglo-Saxon Bias – revised second edition, 2025, of: third edition, 2026.

Tot slot: om de sfeer van 1991 te proeven is hier een bericht dat op woensdag 3 april 1991 in Het Limburgs Dagblad stond:

Navo wil geen leden uit Oost-Europa
BRUSSEL – De Navo heeft de landen van Midden- en Oost-Europa afgeraden na de ontbinding van het Warschau Pact als militair bondgenootschap het lidmaatschap van de Westelijke alliantie na te streven. Dat is gisteren in Navokringen in Brussel bekend gemaakt. Volgens de zegslieden in de Belgische hoofdstad zal de Sovjetunie in een isolement terecht komen als Oosteuropese landen zich bij de Navo aansluiten. […] “De Navo is voorstander van een vrij Europa, maar de Sovjetunie mag daarbij niet worden geïsoleerd”, aldus de bronnen in Brussel. De Duitse minister van buitenlandse zaken Hans Dietrich Genscher keerde zich het afgelopen weekeinde eveneens tegen een eventueel Navo-lidmaatschap van landen uit Midden- en Oost-Europa. [enz.]

Ton Munnich 

Op 1 februari 2026 mailde De Volkskrant dat de reactie niet geplaatst zou worden.